«Հայկի նետ» Հայկական ռազմավարական կենտրոնԱնդամակցություն
Անվճար հանրային արխիվ

Համեմատել փաստաթղթերը

Կարդացեք երկու փաստաթուղթ միասին՝ ուսումնասիրելով դրանց ձևակերպումներն ու համատեքստը։

Սրանք առանձին փաստաթղթեր են։ Միասին ներկայացնելը չի նշանակում, որ դրանք հաջորդական նախագծեր են կամ մեկը փոխարինում է մյուսին։

Հայերեն աշխատանքային թարգմանությունը նախատեսված է ընթերցման և համեմատության համար։ Ճշգրիտ ձևակերպումների համար դիմեք բնագրին։

Մորգենթաուի նշանակումը անձնական միջնորդության համար

Նշանակումը և մեկնելու պատրաստակամությունը չեն վկայում ավարտված առաքելության մասին։ Հեռագրի երկրորդ հատվածը պահպանում է չլուծված հարցերն ու պայմանները։

Աղբյուր
Հայերեն թարգմանություն
01FRUS 1920, III, document 955, p. 807

760j.67/47a. Հեռագիր

02FRUS 1920, III, document 955, p. 807

Պետքարտուղարի պաշտոնակատարը՝ Ազգերի լիգայի խորհրդի նախագահ Հիմանսին

03FRUS 1920, III, document 955, p. 807

Վաշինգտոն, 15 դեկտեմբերի 1920 թ., ցերեկվա ժամը 2։36։

04FRUS 1920, III, document 955, p. 807

Նախագահն ինձ հանձնարարել է տեղեկացնել Ձեզ, որ հարգարժան Հենրի Մորգենթաուին նշանակել է իր անձնական ներկայացուցիչը. վերջինս պատրաստ է հնարավորինս շուտ մեկնել՝ իրականացնելու Հայաստանի հարցում նախագահի առաջարկած բարի ծառայություններն ու անձնական միջնորդությունը։ Սակայն նախագահը դեռևս սպասում է Լիգայի խորհրդի տեղեկություններին այն ուղիների վերաբերյալ, որոնցով պետք է փոխանցվի իր առաջարկը, և այն կողմերի մասին, որոնց հետ իր ներկայացուցիչները պետք է կապ հաստատեն, ինչպես նաև հավաստիացումներին, որ կարող է ապավինել Լիգայի խորհրդում ներկայացված գլխավոր տերությունների դիվանագիտական և բարոյական աջակցությանը։

05FRUS 1920, III, document 955, p. 807

Նորման Դեյվիս

Վիլսոնի միջնորդության առաջարկը՝ հստակ սահմանափակումներով

Փաստաթուղթը բարի ծառայություններն ու անձնական միջնորդությունը տարբերակում է մանդատից, ռազմական գործողությունից և նյութական աջակցությունից։ Առաջարկին կից պայմանները տեքստի մաս են։

Աղբյուր
Հայերեն թարգմանություն
01FRUS 1920, III, document 950, p. 804

760j.67/39a. Հեռագիր

02FRUS 1920, III, document 950, p. 804

Նախագահ Վիլսոնը՝ Ազգերի լիգայի խորհրդի նախագահ Հիմանսին

03FRUS 1920, III, document 950, p. 804

Վաշինգտոն, 30 նոյեմբերի 1920 թ.։

04FRUS 1920, III, document 950, p. 804

Պատիվ ունեմ հաստատելու Ձեր հեռագրական հաղորդագրության[34] ստացումը, որում շարադրված է Ազգերի լիգայի վեհաժողովի ընդունած բանաձևը, որով Լիգայի խորհրդին խնդրվում է համաձայնության գալ կառավարությունների հետ՝ որևէ տերության հանձնարարելու ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ Հայաստանում ռազմական գործողությունները դադարեցնելու նպատակով։

05FRUS 1920, III, document 950, p. 804

Դուք Միացյալ Նահանգներին առաջարկում եք ստանձնել իր բարի ծառայությունների միջոցով Հայաստանում ներկայում ծավալվող ողբերգությանը վերջ դնելու մարդասիրական խնդիրը և ինձ հավաստիացնում եք, որ Ձեր առաջարկը չի կրկնում Հայաստանի նկատմամբ մանդատ ընդունելու հրավերը։

06FRUS 1920, III, document 950, p. 804

Թեև Հայաստանի նկատմամբ մանդատ ընդունելու հրավերը մերժվել է Միացյալ Նահանգների Սենատի կողմից, այս երկիրը բազմիցս հայտնել է հայ ժողովրդի ճակատագրի և բարօրության հանդեպ իր մտահոգությունը՝ այնպիսի ձևով և այն չափով, որոնք Ձեզ հիմք են տալիս ասելու, որ Հայաստանի ճակատագիրը միշտ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացրել ամերիկյան ժողովրդի համար։

07FRUS 1920, III, document 950, p. 805

Ես լիազորված չեմ առաջարկելու կամ օգտագործելու Միացյալ Նահանգների ռազմական ուժերը Հայաստանին օգնելու որևէ ծրագրում, իսկ ցանկացած նյութական ներդրում կպահանջեր Կոնգրեսի լիազորումը. Կոնգրեսը ներկայումս նիստեր չի գումարում, և ես չէի կարող կանխատեսել նրա գործողությունը։ Սակայն գլխավոր տերությունների բարոյական և դիվանագիտական աջակցության հավաստիացումների առկայությամբ և Լիգայի խորհրդի խնդրանքին համակրաբար արձագանքելու ոգով՝ պատրաստ եմ օգտագործելու իմ բարի ծառայությունները և առաջարկելու իմ անձնական միջնորդությունը՝ այն ներկայացուցչի միջոցով, որին կարող եմ նշանակել, որպեսզի վերջ դրվի հայ ժողովրդի դեմ ներկայում ընթացող ռազմական գործողություններին և խաղաղություն ու համաձայնություն հաստատվի հակամարտող կողմերի միջև՝ ակնկալելով, որ Ազգերի լիգայի խորհուրդը կհուշի ինձ այն ուղիները, որոնցով պետք է փոխանցվի իմ առաջարկը, և այն կողմերին, որոնց այն պետք է ուղղվի։

08FRUS 1920, III, document 950, p. 805

Վուդրո Վիլսոն

09FRUS 1920, III, document 950, p. 805

[34] Պետքարտուղարության գործերում չի գտնվել. տեքստի համար տե՛ս «League of Nations: Minutes of the Council», 11-րդ նստաշրջան, Ժնև, նոյեմբեր–դեկտեմբեր 1920 թ., էջ 84։