Հայկական ժառանգության մշտադիտարկում
Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս, ներառյալ Արցախում գտնվող հայկական ժառանգությունը՝ աղբյուրներով ընտրված գրառումներում։
Հայկական ժառանգությունն աշխարհում
Ընտրեք վայրի նշիչը՝ գրառումներն ու տեղորոշման աղբյուրները տեսնելու համար։
197 / 226 տեղորոշված վայրերով գրառում
Աշխարհի քարտեզը բեռնվում է…
Նշիչները ցույց են տալիս ժառանգության վայրերը կամ նշված պահոցը / ցուցադրության վայրը։ Մի վայրին կարող են վերաբերել մի քանի գրառումներ։ Տեղորոշումը չի հաստատում ներկա վիճակը կամ հանրային մուտքը։
Տարածաշրջանային և չստուգված տեղադրություններ 31
Տարածաշրջանային գրառումները կապվում են միայն նույնականացված վայրերին։ Չստուգված տեղերը մնում են առանց նշիչի։
- Սան Ֆրանցիսկոյի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցու համալիրՄիացյալ Նահանգներ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Ծխական համալիրը նույնականացված է, սակայն հաղորդումը չի տեղորոշում վնասված կամ նորոգվող հատվածը։ Եկեղեցու բուն շենքի կամ քաղաքի կենտրոնի փոխարինող կետ չի դրվում։
- CHW-ի մշտադիտարկման առաքելություններով ընդգրկված վայրերԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Տարածաշրջանային կամ բազմավայր զեկույց, հետազոտություն կամ քաղաքական միջոցառում։ Այն չի նույնականացնում քարտեզում նշելու մեկ ֆիզիկական վայր․ մայրաքաղաքի կամ շրջկենտրոնի փոխարինող կետ չի տրվել։
- Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մեծ Շեն (Boyuk Galadarasi)Լեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանապես նշված ժառանգության վայրը նույնականացվում է, սակայն կառույցի կամ տարածքի ճշգրիտ կոորդինատները դեռ ստուգված չեն։ Գյուղի կենտրոնով փոխարինող կետ չի նշվել։
- Մարտունու Սուրբ Ներսես Մեծ եկեղեցիԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանված առարկան նույնականացված է, սակայն դրա ճշգրիտ դիրքը չի ստուգվել։ Բնակավայրի կենտրոնի կետով այն չի փոխարինվել։
- Խնածախի պատերազմական հուշահամալիր և գերեզմաններԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանված առարկան նույնականացված է, սակայն դրա ճշգրիտ դիրքը չի ստուգվել։ Բնակավայրի կենտրոնի կետով այն չի փոխարինվել։
- Երկրորդ համաշխարհային և արցախյան պատերազմների հուշահամալիր, ՄարտունիԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանված առարկան նույնականացված է, սակայն դրա ճշգրիտ դիրքը չի ստուգվել։ Բնակավայրի կենտրոնի կետով այն չի փոխարինվել։
- Հնդկաստանի ինը բնակավայրերի հայկական ժառանգության վիմագրերՀնդկաստան · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Գրառումը վերաբերում է ինը բնակավայրերի արձանագրություններին։ Այս գրառումը չի տրամադրում վայրերի ամբողջական և առանձին տեղորոշված ցանկ։
- Իդլիբի շրջանի Յակուբիե գյուղի Սուրբ Աննա հայ առաքելական եկեղեցիՍիրիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Ալ-Յակուբիան հաստատված է, սակայն եկեղեցու առանձին դիրքը ստուգված չէ։ Գյուղի կենտրոնի կետը չի օգտագործվում որպես փոխարինում։
- Վաքըֆլըի հայկական եկեղեցու հիմնադրամի պահանջած գույքեր, ՀաթայԹուրքիա · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Վեճը վերաբերում է հիմնադրամի հողամասերին, ոչ թե եկեղեցու շենքին։ Մեջբերված նյութում հողամասերի սահմանները տեղորոշված չեն։
- Սիդնեյի Ռուքվուդ գերեզմանատան նոր հայկական հատվածի խաչքարԱվստրալիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Ռուքվուդ գերեզմանատունը և նոր հայկական բաժինը հաստատված են, սակայն 2024 թ․ խաչքարի դիրքը դեռ հնարավոր չէ հուշարձանի ճշգրտությամբ տարբերակել ավելի հին հայկական հուշարձանից։ Գերեզմանատան կենտրոնի փոխարինող նշիչ չի տեղադրվում։
- Հալեպի Կիլիկյան հայկական վարժարանի տարրական բաժնի պատմական արաբական տունՍիրիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Աղբյուրը նշում է դպրոցի օգտագործած պատմական տունը։ Այդ կոնկրետ շենքի դիրքը ստուգված չէ․ դպրոցի ընդհանուր հասցեն կարող է մոլորեցնել։
- Զախոյի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցիԻրաք · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Քեստայի հայկական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու կետը վստահելիորեն չի որոշվել։ Այն չպետք է շփոթել կենտրոնական Զախոյի ասորի կաթոլիկ Մարիամ ալ-Ադրա եկեղեցու հետ։
- Հայկական հուշարձաններ ԱրգենտինայումԱրգենտինա · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Ազգային պատկերասրահ՝ տարբեր քաղաքների տասը հուշարձանների և վայրերի մասին։ Այստեղ կապակցված է միայն առանձին ստուգված Կորդոբայի խաչքարը․ պատկերասրահը մեկ վայր չի համարվում, իսկ մյուս դիրքերը չեն հորինվում։
- Դիրե Դավայի Սուրբ Մինաս հայկական մատուռԵթովպիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Դիրե Դավան և Սուրբ Մինաս մատուռը փաստագրված են, սակայն մատուռի հուսալի կոորդինատ չի գտնվել։
- Գնահատված 110 վանք, եկեղեցի և գերեզմանոցՆախիջևան · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Տարածաշրջանային կամ բազմավայր զեկույց, հետազոտություն կամ քաղաքական միջոցառում։ Այն չի նույնականացնում քարտեզում նշելու մեկ ֆիզիկական վայր․ մայրաքաղաքի կամ շրջկենտրոնի փոխարինող կետ չի տրվել։
- Խաչքար՝ Գուշչիի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու մոտ, Ծալկայի մունիցիպալիտետՎրաստան · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանապես նշված ժառանգության վայրը նույնականացվում է, սակայն կառույցի կամ տարածքի ճշգրիտ կոորդինատները դեռ ստուգված չեն։ Գյուղի կենտրոնով փոխարինող կետ չի նշվել։
- «Այս ցավը վերաբերում է բոլորիս» Հայոց ցեղասպանության հուշակոթող, ՔյոլնԳերմանիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Պատմական տեղադրությունը նկարագրված է, սակայն շարժական հուշակոթողի ճշգրիտ դիրքը չի ստուգվել։ Կամրջի կենտրոնով փոխարինող կետ չի նշվում։
- Հայկական ժառանգությունը Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից տարածքներումԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Տարածաշրջանային կամ բազմավայր զեկույց, հետազոտություն կամ քաղաքական միջոցառում։ Այն չի նույնականացնում քարտեզում նշելու մեկ ֆիզիկական վայր․ մայրաքաղաքի կամ շրջկենտրոնի փոխարինող կետ չի տրվել։
- Դարագյուղի Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Ծալկայի մունիցիպալիտետՎրաստան · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանապես նշված ժառանգության վայրը նույնականացվում է, սակայն կառույցի կամ տարածքի ճշգրիտ կոորդինատները դեռ ստուգված չեն։ Գյուղի կենտրոնով փոխարինող կետ չի նշվել։
- Տարածաշրջանի ժառանգության գույքագրման առաջարկված առաքելությունԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Տարածաշրջանային կամ բազմավայր զեկույց, հետազոտություն կամ քաղաքական միջոցառում։ Այն չի նույնականացնում քարտեզում նշելու մեկ ֆիզիկական վայր․ մայրաքաղաքի կամ շրջկենտրոնի փոխարինող կետ չի տրվել։
- Տարածաշրջանի մշակութային ժառանգության վայրերԼեռնային Ղարաբաղ / Արցախ · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Տարածաշրջանային կամ բազմավայր զեկույց, հետազոտություն կամ քաղաքական միջոցառում։ Այն չի նույնականացնում քարտեզում նշելու մեկ ֆիզիկական վայր․ մայրաքաղաքի կամ շրջկենտրոնի փոխարինող կետ չի տրվել։
- Սան Ֆրանցիսկոյի Սուրբ Գրիգոր հայկական եկեղեցու ծխական գրասենյակներՄիացյալ Նահանգներ · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Ծխի հասցեն Քոմընվելթ պողոտա 51 է, սակայն վնասված գրասենյակի ճշգրիտ շենքը չի հաստատվել։ Աղոթասրահի կամ քաղաքի կենտրոնի փոխարինող նշիչ չի դրվում։
- Էրբիլի Անքավա թաղամասի Սուրբ Խաչ հայկական եկեղեցիԻրաք · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անքավայում կա ընդհանուր «հայկական ուղղափառ եկեղեցի» նշումով կետ (OSM node 11207025649), բայց դրա նույնությունը Սուրբ Խաչ եկեղեցու հետ առանձին չի հաստատվել։ Կետ չի ընդունվում։
- Բաղդադի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցի (Միսկինտա)Իրաք · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Սա Ալ-Մայդանի հայկական Սուրբ Աստվածածին/Միսկինտա եկեղեցին է, ոչ Բաղդադում արդեն քարտեզագրված Սուրբ Գրիգոր մայր տաճարը։ Փոխարինող կետ չի օգտագործվում։
- Կահիրեի հայկական գերեզմանոցԵգիպտոս · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Հաղորդումը անվանում է Կահիրեի հայկական գերեզմանոցը, բայց չի տալիս ստուգված սահմանագիծ կամ հասցե։ Շուբրայի կամ քաղաքի կենտրոնի փոխարինող կետ չի օգտագործվում։
- Նոր Սուրբ Աստվածածին մատուռ և հիշատակի խաչքար, Բուռնաշեթ, Ծալկայի մունիցիպալիտետՎրաստան · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Անվանապես նշված ժառանգության վայրը նույնականացվում է, սակայն կառույցի կամ տարածքի ճշգրիտ կոորդինատները դեռ ստուգված չեն։ Գյուղի կենտրոնով փոխարինող կետ չի նշվել։
- Մադրասի / Չեննայի Սուրբ Աստվածածին վաղ հայկական եկեղեցիՀնդկաստան · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Գրառումը վերաբերում է Մադրասի ավելի վաղ եկեղեցուն։ Այն ինքնաբերաբար չի տեղադրվում ներկայիս՝ 1772 թ. եկեղեցու վայրում․ սկզբնական շենքի դիրքը հաստատված չէ։
- Մուղնիին, Սուրբ Մինասին և Սուրբ Նշանին հարակից գույք, ԹբիլիսիՎրաստան · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Երեք նշիչները նույնականացնում են անվանված եկեղեցիները՝ որպես հղման վայրեր։ Գրառումը վերաբերում է հարակից հողին․ հողամասերի սահմաններն ու վիճելի ճշգրիտ հատվածները ստուգված չեն։
- Սուրբ Փրկիչ հիվանդանոցի նախկին պարտեզ, Զեյթինբուրնու, ՍտամբուլԹուրքիա · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Գրառման առարկան նախկին այգու հողամասն է, ոչ թե հենց հիվանդանոցը։ Կադաստրային սահմանը ստուգված չէ։
- «2012-ի հայտարարագրում» փաստագրված ստամբուլահայ հիմնադրամների գույքերԹուրքիա · Տարածաշրջան / բազմաթիվ վայրեր
Գույքացուցակը ներառում է Ստամբուլի բազմաթիվ հիմնադրամային կալվածքներ և չունի ժառանգության վայրի մեկ կոորդինատ։
- Եգիպտահայ «Արև» թերթի հավաքածուԵգիպտոս · Տեղը դեռ ստուգված չէ
Եգիպտական թերթի բնօրինակների պահող հաստատությունը վստահելիորեն չի նույնականացվել։ Թվային հանձնումը տեղի է ունեցել Երևանում․ այդ վայրը միտումնավոր չի օգտագործվում որպես Եգիպտոսի ժառանգության կետ։
Ուսումնասիրել ըստ երկրի
45 երկիր և տարածք
Ընտրեք երկիր կամ տարածք, ապա՝ կատեգորիա։
Մշտադիտարկման մասին
Ընտրովի գրանցամատյան՝ ոչ ամբողջական աշխարհագրական և պատմական ընդգրկմամբ։ Մի քանի գրառում կարող են վերաբերել նույն հուշարձանին կամ ժառանգության վայրին․ գրառումների քանակը եզակի հուշարձանների կամ վայրերի քանակը չէ։
Գրանցամատյանը ներառում է Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս, ներառյալ Արցախում, հայկական ճարտարապետական և նյութական ժառանգությանն առնչվող ընտրված զարգացումներ։ Պատմական գրառումները ներկայացնում են համատեքստը։ Այն ամբողջական գույքացուցակ չէ և չի չափում կորուստների, վերականգնման կամ պահպանության ընդհանուր ծավալը։
Յուրաքանչյուր գրառում ունի մեկ հիմնական կատեգորիա։ Ամսաթվերը դասավորում են գրառումները երկրի և կատեգորիայի ներսում։ Սեփականության կատեգորիան ընդգրկում է բռնագրավումը, օտարումը, փոխանցումը, վերադարձն ու վեճերը․ առաջարկությունները, դատական որոշումներն ու հաղորդված իրականացումը պահպանում են իրենց տարբեր կարգավիճակները։ Դատարկ կատեգորիան նշանակում է այս գրանցամատյանում աղբյուրներով համապատասխան գրառման բացակայություն, ոչ իրադարձությունների բացակայություն։
Ամսաթվերը վերաբերում են իրադարձությանը, եթե նշված չէ «Հրապարակման ամսաթիվ»։ Զեկույցի հրապարակման օրը տարբերվում է պատկերներում ներկայացված ժամանակահատվածից կամ նկարագրված փոփոխության ամսաթվից։ Դիտարկման ժամանակահատվածն ու անորոշությունները նշվում են գրառման մեջ, եթե աղբյուրը դրանք ներկայացնում է։ «Վերջին ստուգում»-ը խմբագրական ստուգման օրն է և չի նշանակում անընդհատ մշտադիտարկում կամ ավտոմատ թարմացումներ։
Վնասման, ոչնչացման, փոփոխման կամ մուտքի սահմանափակման մասին տեղեկությունները վերագրվում են դրանք ներկայացնող հաստատությանը կամ հեղինակին։ Արբանյակային դիտարկումների արդյունքները ներկայացվում են աղբյուրի դիտարկման ժամանակահատվածի և սահմանափակումների շրջանակում․ թվագրված գնահատականը չի հաստատում վայրի ներկա վիճակը, շարժառիթը կամ իրավական պատասխանատվությունը՝ ապացույցների հաստատածից ավելին։
Վերականգնման հայտարարությունները, ընթացիկ աշխատանքները, ավարտն ու վերաբացումը տարբերակվում են։ Հայտարարված ծրագիրը չի հաստատում աշխատանքների ավարտը կամ մշտական հանրային հասանելիությունը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկումը, պահպանության կարգավիճակը կամ մրցանակը ներկայացնում են աղբյուրում նկարագրված կարգավիճակը․ դրանք ներկա վիճակի կամ արդյունավետ պահպանության ապացույց չեն։
Նոր հավելումներում նշվում են աղբյուրի տեսակը և բնագրի լեզուն։ Լրատվական նյութերը, հաստատությունների հայտարարությունները, հանրային սոցցանցային գրառումներն ու անձնական վկայությունները ներկայացվում են իրենց հստակ վերագրումով և սահմանափակումներով։ Միայն գրառումը կամ լուսանկարը չի հաստատում սեփականության իրավունքը, վնասման պատճառը, վերականգնման ավարտը կամ ներկայիս հասանելիությունը։
Տեղանունները նույնականացնում են գրառումներում քննարկվող վայրերը։ Դրանց գործածությունը ինքնիշխանության կամ իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ դիրքորոշում չի արտահայտում։ Մի քանի գրառում կարող են առնչվել մեկ վայրի կամ մեկ աղբյուրի․ ո՛չ գրառումների, ո՛չ աղբյուրների ընդհանուր քանակը եզակի վայրերի, երկրների կամ տարածքների քանակը չէ։
Աղբյուրներ (295)
Ցանկում աղբյուրների ամբողջական URL-ները ներկայացված են առանց կրկնությունների՝ պահպանելով փաստաթղթի հատվածին ուղղող նշումները։ Աղբյուրների վերնագրերը պահպանված են բնագրի լեզվով։ Ստուգման օրը բոլոր աղբյուրների հրապարակման ամսաթիվը չէ։
- Proiect de punere în valoare a Bisericii Armenești „Sfânta Maria” din Peninsulă — ZIUA de Constanța, 22 octombrie 2026
- Matenadaran: Bzommar repository and archives inaugurated — 17 October 2026
- Vatican News Հայերէն: Զմմառի նոր ձեռագրատան և դիվանի բացումը — տեսանելի ամսաթիվ՝ 17 հոկտեմբերի 2026
- Matenadaran: mission to assess and restore the Cilician Catholicosate’s manuscripts — 16 October 2026
- The Sacred and the Secular in an Armenian-Polish-French Altar Frontal — foundation, 12 October 2026 (full text on news page)
- NEW RELEASE: CHW Monitoring Report #9
- «Перлина Львова»: у Вірменському соборі завершують реставрацію розписів святилища — Духовна Велич Львова, 30 вересня 2026
- Євген Бойко — «Розписи Яна Генрика Розена у Вірменському соборі Львова отримують нове життя», 30 вересня (Facebook)
- Paweł Baranowski o wspólnych polsko-ukraińskich pracach konserwatorskich we Lwowie — Nowy Kurier Galicyjski, 2 września 2026
- Церковь Сурб Хач в Ахалкалаки была переосвящена в праздник Хачверац (Photo)
- Խոջիվանքի պանթեոնը՝ նոր ուղեցույցով
- Custody of the Holy Land: excavation and restoration results presented — 9 September 2026
- DESTRUCTION ALERT: The Old Armenian-Russian Cemetery of Shusha
- Eastern Diocese — A Renewal for Generations to Come, 2 September 2026
- پایان عملیات بازسازی کلیسای تاریخی هوانس مراغه — محبتنیوز، ۵ شهریور ۱۴۰۵
- THREAT ALERT: Ghazanchetsots Cathedral
- Quake-hit Hatay church sees repair — Hürriyet Daily News, 14 August 2026
- Konserwacja XVIII-wiecznych archiwaliów ormiańskich — Archiwa Państwowe, 21 lipca 2026
- Mehr News: افتتاح موزه سنگ در مجموعه میراث جهانی قره کلیسا چالدران — ۲۸ تیر ۱۴۰۵
- Surp Garabet Kilisesi yeniden ibadete açıldı — Agos, 9 July 2026
- В Ростове приостановили строительство забора возле часовни храма Сурб-Хач — Коммерсантъ, 18 июня 2026
- В Ростове остановили возведение ограды у часовни храма Сурб-Хач — АиФ Ростов-на-Дону, 18 июня 2026
- The enduring legacy of Dhaka’s historic Armenian Church — Justin Gomes / UCA News, 9 June 2026
- THREAT ALERT: Holy Mother of God church (Boyuk Galadarasi/Mets Shen)
- ახალციხეში, მარდის დასახლებაში მდებარე ტაძრიდან ხატები გამოიტანეს და ნაგვის ურნასთან დატოვეს — სამხრეთის კარიბჭე, 12.05.2026
- ხატები არა ქუჩაში, არამედ ნაგვის ურნაში ჩაყარეს – მოქალაქე — სამხრეთის კარიბჭე, 12.05.2026
- AKHALTSIKHE SOURB NSHAN (ST. VARDANANTS) CHURCH — Armenian Diocese of Georgia; undated identity context
- News & Updates — annual pilgrimage cancelled, 7 May 2026
- Sourp Magar Monastery Renovation Committee — campaign and 6 May 2026 event
- Cultural Destruction in Khankendi/Stepanakert
- Monument Watch, 28 April 2026: Martuni Surb Nerses dome cross damaged
- CHW Confirms Destruction of Church in Khankendi/Stepanakert
- Monument Watch, 15 April 2026: Surb Hakob Church in Stepanakert demolished
- CHW: St. Jacob Church, comparison imagery and site coordinates
- Advances in Heritage Forensics: Revisiting the Destruction of St. John the Baptist Church in Shusha
- DESTRUCTION ALERT: St. John the Baptist church, Shusha/Shushi
- Monument Watch, 18 March 2026: destruction of the Khnatsakh memorial
- La chapelle de la Vierge restaurée à la cathédrale Sainte-Croix des Arméniens — Ville de Paris, mise à jour 11 mars 2026
- Anne Hidalgo inaugure la chapelle de la Vierge de la Cathédrale Sainte-Croix des Arméniens — Paris Presse, agenda du 11 mars 2026
- Restoration to Begin at İskenderun Armenian Church — Agos, 7 March 2026
- Monument Watch, 26 February 2026: Martuni memorials destroyed
- Online virtual tours are available for four additional sites of the Historic Centre of Macao allowing the public to visit Macao’s World Heritage sites online
- Armenian Footprints in Macao
- Armenian Footprints in Macau
- Instytut Polonika — interwencyjny remont dachu katedry ormiańskiej we Lwowie, 30 grudnia 2025 (Facebook)
- У Львові відреставрували дах над одним із куполів Вірменського собору — LVIV.MEDIA, 1 січня 2026
- New CHW Story Map: The “Red Cross” Church
- Damage Alert: Holy Savior Monastery near Təpəkənd/Tonashen
- В селе Гандза района Ниноцминды состоялось переосвящение церкви Сурб Карапет
- Surp Sarkis Kilisesi’nin restorasyonu için protokol imzalandı — 11 November 2025
- Feestelijke opening van Mateos Tsaretsi Armeense Bibliotheek en Erfgoedcentrum in Amsterdam — Platform Oosters Christendom, 12 november 2025
- Mateos Tsaretsi — Armeense Bibliotheek Amsterdam; Alleen open op afspraak
- RAA Foundation to publish online archive of Armenian inscriptions found in India — Horizon Weekly, 3 November 2025
- Strasbourg. Consécration de l’église arménienne Saint-Sarkis au Neuhof — DNA, 4 novembre 2025
- Digitizing Challenging Heritage Sites with the Use of iPhone LiDAR and Photogrammetry: The Case-Study of Sourp Magar Monastery in Cyprus
- New research on the Medieval Sourp Magar Monastery in the Kyrenia Mountains reveals a monument with a layered past
- SOHR: St. Anna church opened in Jisr Al-Shughour countryside — 1 September 2025
- East News: في إدلب..إعادة افتتاح كنيسة للأرمن الأرثوذكس بعد سنوات من الإغلاق — 31 August 2025; citing SANA
- Карцахи получил разрешение на реабилитацию крыши церкви — JNEWS, 11.08.2025
- Monument Watch, 29 July 2025: Wildfires in Artsakh and threats to monuments
- ტერიანის მუზეუმს ახალი სიცოცხლე ერგო- განძაში განახლებული კომპლექსი გაიხსნა — JNEWS, 17.07.2025
- Use of post-earthquake point cloud data for forensic evaluation of failures in masonry structures — Bulletin of Earthquake Engineering, 25 June 2025, Table A1
- Eastern Diocese — 123rd Diocesan Assembly report, 7 May 2025
- INICIAN TRABAJOS DE RESTAURACIÓN Y LIMPIEZA DEL RELOJ ARMENIO EN LA ALCALDÍA CUAUHTÉMOC — Boletín 206, 4 de mayo de 2025
- Taksim Surp Harutyun Kilisesi yeniden ibadete açıldı — Agos, 2 May 2025
- Egypt Independent: AUC Tahrir CultureFest announcement — 10 April 2025
- Al-Qatera: AUC Tahrir CultureFest opening report — 10 April 2025
- AUC: Armenian Room Alphabet Reveal, 2025 festival program, April 12
- AUC: Armenian Room venue description — undated
- Церковь Сурб Ованес Карапет в селе Карцах находится в плачевном состоянии
- JNEWS.ge — Церковь Сурб Ованес Карапет в селе Карцах (Facebook video, 21 March 2025)
- Baghdad’s Armenian church undergoing renovation — PAN.am, 4 February 2025
- Vakıfköylü Ermenilerin mülkleri, AYM kararına rağmen iade edilmiyor — Agos, 31 January 2025
- Medievalista 37 — Armenian Illuminated Manuscripts in the Collection of the Gulbenkian Museum
- RAPORTUL EPARHIILOR ARMENE DIN ROMÂNIA, BULGARIA ȘI ȚĂRILE BALCANICE 2024 — Arhiepiscopia Armeana, 1 January 2025
- Със света литургия и откриване на барелеф на Месроб Мащоц бе почетена 180-ата годишнина на Арменската църква във Варна — БТА, 1 декември 2024
- DAMAGE ALERT: Tandzatap Church
- Paros, Issue 87, October 2024
- Monument Watch, 13 October 2024: Further falsifications regarding Dadivank and Gandzasar
- S'pore’s Armenian Church Survived Close to 180 Years, S'pore’s Original Armenian Community Did Not
- Ville de Paris — Patrimoine : les restaurations programmées en 2025
- الدستور: ميشال عبس يتفقد مشروع ترميم الدار العربية التراثية لمدرسة كيليكيا في حلب — 6 سبتمبر 2024
- MECC: restoration progress at Cilicia School’s historic Arab house — 9 September 2024; dateline September 6
- Петербург поможет армянской церкви Святой Екатерины на Невском проспекте с реставрацией — Культура Петербурга, 30 августа 2024
- Eş Başkan Hatun: Surp Sarkis Kilisesi restorasyonu — municipality, 27 June 2024
- Calfa — Venice manuscript catalogue, 26 June 2024
- Gulbenkian — Armenians and Jerusalem, 5 July 2024
- CHW: Wreckage upon wreckage in Kalbajar
- CHW StoryMap: Wreckage upon wreckage
- La ceremonia de bendición del jachkar armenio de la Catedral de la Almudena de Madrid
- A khachkar (cross stone) was blessed in front of Almudena Cathedral of Madrid
- Remembering the Armenian link in Penang: Restoration of Armenian graves in the Western Road Cemetery
- Historic Cemeteries
- DESTRUCTION ALERT: Ghazanchetsots cemetery, Shusha/Shushi
- Matenadaran — restoration work at partner institutions, 19 April 2024
- Armenian Church 3D Flythrough — Roots / National Heritage Board, 31 March 2024
- საქართველოს განადგურების პირას არსებული სომხური ეკლესიები -რა არის საჭირო, ვის შეუძლია ამის გაკეთება
- თბილისის სომხური თეატრი – როდის დასრულდება პეტროს ადამიანის სახელობის სახელმწიფო თეატრის რეკონსტრუქცია
- Մինչ հայ և վրաց կողմերը վիճում են՝ Թբիլիսիում պատմական եկեղեցիներ են ոչնչանում
- Calfa — A new project to rescue Armenian press archives, 13 December 2023
- CHW damage alert: Ghazanchetsots cemetery
- CHW damage alert: Yerevan Gate cemetery
- CHW damage alert: Meghretsots church foundations
- GHERLA | Fosta şcoală armenească a fost reabilitată și va adăposti Muzeul de Istorie al orașului — Ararat, 23 November 2023
- RESTAURAREA ŞI VALORIFICAREA PATRIMONIULUI CULTURAL AL MUNICIPIULUI GHERLA — CASA LASZLOFFY — municipal project brief
- 1,001 Churches, 3 Languages, 1 App: Exploring the Archaeological Site of Ani, Türkiye Like Never Before
- Ani Mobile Application | Our Works |
- Gulbenkian exhibition archive — O Tesouro dos Reis, 10 November 2023–26 February 2024
- Переосвящена церковь Сурб Григор Лусаворич села Гоман (Photo)
- Monument Watch, 4 October 2023: Expropriation of Gandzasar begins
- Akdamar Kilisesi'ndeki 11. ayin yapıldı — Mesut Varol, Anadolu, 10 September 2023
- CHW destruction alert: Halevor Bridge
- Paros, issue 70, May 2023 — 31 May presentation, pp. 41 and 45–47
- Թբիլիսիի Նորաշեն եկեղեցին այսօր. ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ
- თბილისში სომხური წარწერებით საფლავის ქვები აღმოაჩინეს
- Memorias del Genocidio Armenio - Monumentos y espacios de memoria en Argentina — Educ.ar
- Bordeaux Métropole — Église Saint-François puis Saint-Nersès
- Armenian Genocide commemorative event and consecration of khachkar in Copenhagen
- Legislatura de Córdoba — En homenaje al pueblo armenio, la Piedra Jachkar ya es monumento histórico provincial, 19 abril 2023
- Hatay merkezli deprem Meryem Ana Kilisesi’ndeki hasarı artırdı — Anadolu Agency, 21 February 2023
- Vakıflı’daki Meryem Ana Kilisesi yeniden açıldı — Söz Gazetesi, 18 August 2024
- 251-year-old Armenian church reopens — Public Radio of Armenia relaying ThePrint, 7 February 2023
- Skarbnica Polskich Ormian — first permanent exhibition, institutional account
- Anayasa Mahkemesi, Sanasaryan Vakfı, 2019/6264, 3 November 2022 — Resmî Gazete 14 December 2022, no. 32043
- Agos: Sanasaryan legal proceedings and separate income case — 28 August 2025
- Oktatás, kultúra, kutatás – Megáldották a budapesti örmény katolikus lelkészség új épületrészét
- Armenian Patriarchate of Jerusalem — Sion, August–December 2022, pp.446–448 (Academy library copy)
- კულტურის სამინისტროს ეზოში ძველი სომხური აკლდამები აღმოაჩინეს
- Commemorative plaque of Armenian church in Ethiopia’s Dire Dawa inaugurated
- Report shows near-total erasure of Armenian heritage sites
- 6 Months After “Silent Erasure”
- St. Sargis Church, Mokhrenes — site evidence
- В Цалке установили хачкар памяти жертв Геноцида армян
- ANCA Colorado Endorses Colorado Governor Jared Polis for Reelection — ANCA Western Region, May 24, 2022
- Ausstellung und internationale Konferenz zum armenischen kulturell-religiösen Erbe von Arzach
- Hochkarätige Ausstellung im Wiener Mechitaristenkloster
- RESTORE EDİLEN DİYARBAKIR SURP GİRAGOS ERMENİ KİLİSESİ ZİYARETE AÇILDI
- Singapore’s Armenian Church — Alvin Tan, BiblioAsia, October–December 2024, last spread and note 46
- Custodia di Terra Santa — The Holy Sepulchre: work on conserving the floor has begun, 14 March 2022
- European Parliament — resolution of 10 March 2022, P9_TA(2022)0080
- Statue of Jesus Christ “evacuated” from Armenian Cathedral in Lviv — Ukrainska Pravda, 5 March 2022
- PAN, 1 September 2021: 1800s stone bridge destroyed
- CHW: Makun Bridge, coordinates and comparison imagery
- Tarihi Taşhoran Kültür ve Sanat Merkezi’nin Açılışı Gerçekleştirildi — Malatya Governorate, 28 August 2021
- Վրաստանի Ծալկայի շրջանի Դարագյուղում հայկական եկեղեցի է վերաբացվել
- Tsalka region — Holy Resurrection Church in Daragyugh
- 1Lurer: CHW confirms destruction of Sghnakh cemetery
- CHW: Sgnakh Cemetery, coordinates and comparison imagery
- UNESCO is awaiting Azerbaijan’s Response regarding Nagorno-Karabakh mission
- Nagorno-Karabakh: Reaffirming the obligation to protect cultural goods, UNESCO proposes sending a mission to the field to all parties
- San Francisco Board of Supervisors — File 201106, 29 September 2020 packet
- Middle East Council of Churches — The Wounded Churches of Beirut, 19 August 2020
- ახალქალაქის სოფელ გომანში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის დაზიანების ფაქტზე სისხლის სამართლებრივი მოკვლევა დაიწყო
- По факту повреждения церкви села Гоман возбуждено уголовное дело
- ნადგურდება თბილისის წმინდა მინას სახელობის ეკლესიის ნანგრევები — საქართველოს სომეხთა ეპარქია
- Թբիլիսիի Ս. Մինաս եկեղեցին օրհասական վիճակում է. ահազանգ — InfoPort, 21.12.2019
- حلب تحتفي بنهوض كاتدرائية ’سيدة المعونات‘ للأرمن الكاثوليك من ركام الحرب — عشتار، 11 ديسمبر 2019
- Armenian Catholic Church Reopens in Aleppo — Ankawa, 13 December 2019; relaying Mirror-Spectator / Panorama / SANA
- Office of the Prime Minister of Armenia — visit to the Mekhitarist Congregation, 20 November 2019
- От надгробия до памятников: Ахалкалаки, кто ты такой
- „ქართუმ“ ბათუმში ეკლესიის რეაბილიტაცია დაიწყო — ბათუმელები, 24.07.2019
- ბათუმში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი, ძველი ეკლესია ჩამოინგრა — ბათუმელები, 04.02.2017
- La Cathédrale Sainte-Croix des Arméniens retrouve sa splendeur — Mairie de Paris Centre
- Inauguration de la cathédrale Sainte-Croix des Arméniens — Diocèse de Paris, 27 juin 2019
- Story of 23.5 Hrant Dink Site of Memory — Hrant Dink Foundation
- Aram I reconsecrates Forty Martyrs Cathedral in Aleppo — MTV Lebanon / National News Agency, 30 March 2019
- TDI: Freedom of Religion or Belief in Georgia 2010–2019, 2020, p. 111, footnote 286
- Monastery of St. Amenaprkich (New Julfa Vank)
- Radio NOR: Камни церкви Сурб Ншан оказались в мусоре — 31 October 2018; includes diocesan correction
- Armenia! — The Metropolitan Museum of Art
- Переосвящена церковь Сурб Арутюн в селе Балхо
- Public Defender of Georgia, 2018 parliamentary report, p. 127, footnotes 448–449
- Куликам впервые отметил День села (Photo/Video)
- Церковь Сурб Еррордутюн (Святая Троица) деревни Куликам.
- UNDP — St. Mary of the Armenians and St. Mary of Carmel Completion Ceremony
- Armenian Church of St Gregory the Illuminator Singapore — Armenian Heritage Gallery media release, hosted by the Sydney parish
- Armenian Church Singapore — Armenian Heritage Gallery
- Public Defender’s Statement on Tandoyants Church — 10 May 2018; recommendation dated March 13
- საპატრიარქოს „თანდოიანცის“ ეკლესიის შეცვლა სურს
- TDI: სომხურ ტაძრთან მიმდინარე მშენებლობის ნებართვა კანონის უგულებელყოფით გაიცა
- სომხური ტაძრის გვერდით მშენებლობის შესახებ
- ოვანეს თუმანიანის სახლი – სომხურ-ქართული მეგობრობის ახალი ხიდი
- „ჰოვანეს თუმანიანის სახლი“ სამეცნიერო, კულტურული ცენტრი
- Third Report submitted by Georgia under the Framework Convention for the Protection of National Minorities — received 12 July 2017, Annex 4, PDF p. 47
- Ponad 310 tysięcy nowych skanów na Szukaj w Archiwach — NAC, 7 kwietnia 2017 (author archive)
- Greek Orthodox Patriarchate of Jerusalem — address at the Edicule restoration completion ceremony, 22 March 2017
- Переосвящена еще одна церковь в Джавахети (video)
- Переосвящена церковь Сурб Хач в Сулда (video)
- Khachkar Dedicated to the 25th Anniversary of Armenia’s Independence Erected in Tokyo
- Surb Astvatsatsin (Holy Mother of God) Chapel in Burnashet — Armenian Diocese of Georgia
- UNESCO — Five sites inscribed on World Heritage List, 15 July 2016
- UNESCO — Archaeological Site of Ani
- 8 national monuments to get S$2.22m in grants for facelifts — CNA / TODAY, 20 May 2016
- Renovations of the Norashen church in Georgia — Martina Nicolls, 10 May 2016
- Resmî Gazete: Cabinet decision 2016/8659, 21 March 2016; published 25 March 2016
- Agos: Yangından mülk kaçırma — 31 March 2016
- Agos: Surp Giragos expropriation annulment report — 28 February 2018
- UCLA — A New document on Madras’s First Armenian Church, visible date 4 November 2015
- Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին — Թբիլիսիի Ս. Գևորգ եկեղեցու վերաօծում, 31.10.2015
- Bianet: Kamp Armen Direnişin 175. Gününde İade Edildi — 27 October 2015
- AMAA News, January–March 2016, pp. 20–21: partial return and original letter dated 9 December 2015
- Arménští věřící mají v Praze vlastní kostel
- Getty Announces Agreement in Armenian Art Restitution Case — September 21, 2015
- National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia, Order №2/170, adopted 23 July and published 24 July 2015
- Marneuli municipal monument register, 7 August 2018, PDF page 8
- „მოღნისის, სურბმინასისა და სურბნიშანის ეკლესიების მომიჯნავედ კერძო საკუთრებაში/მფლობელობაში არსებულ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული საკითხების შემსწავლელი უწყებათაშორისი კომისიის შექმნის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 28 ივნისის №671 განკარგულების ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე — Matsne, №1346, 25.06.2015
- Cathedral of Mren — WMF, Stephen Kelley, 24 June 2015
- Europa Nostra — 2015 award ceremony and Grand Prix laureates, 11 June 2015
- Europa Nostra — European Heritage Award presented today to Armenian Church and Monastery in Nicosia
- Bp Haigazoun Najarian on the Armenian Church Myanmar — Holy Resurrection parish, 20 October 2014
- Armenia condemns the destruction of the Saint Martyrs Church in Deir el-Zor — Public Radio, 22 September 2014
- რა ანგრევს ეკლესიებს თბილისში
- UNDP — Armenian Church book, 7 May 2014
- En büyük mülk iadesi — Agos, 7 February 2014; registration dated 22 January
- Shahumyan, Mets Shulaver – Surb Astvatsatsin (Holy Mother of God) church — Armenian Diocese of Georgia
- 20 European Heritage sites on the 2014 World Monuments Watch List — Europa Nostra, 11 October 2013
- World Monuments Fund announces 2014 World Monuments Watch — original press release, 8 October 2013
- Ani in Context — WMF, copyright 2014, Cathedral of Mren section, printed pp. 9 and 15
- Сьогодні у Львові урочисто відкрили вівтар «Голгофа» — ZAXID.NET, 15 вересня 2013
- Golgota – „Ukrzyżowanie” na dziedzińcu katedry ormiańskiej we Lwowie — POLONIKA / Andrzej Kazberuk
- Relics left unprotected — The Daily Star, 20 June 2013; updated 21 June
- 2012 Declaration — Hrant Dink Foundation, project account; launch 28 November 2012
- Kendi Mülkünde Kiracı Bir Okuldu! — Bianet / Nilay Vardar, 28 November 2012
- OB besucht armenische Kirche — Amtsblatt der Stadt Halle (Saale), 29. August 2012, S. 1
- Ani UNESCO nomination dossier 1518, section 4.a, printed page 73
- Historic England — Holy Trinity Armenian Apostolic Church and vicarage, list entry 1401667
- Library of Congress — To Know Wisdom and Instruction
- Library of Congress Annual Report 2012 — exhibition in the South Gallery
- სურბ ნშანი – საზოგადოების გულგრილობის ნიშანი
- Phase I Work Completed at Ani Archaeological Site
- Գարեգին Բ-ն օծել է Թբիլիսիի Ս. Էջմիածին եկեղեցին
- ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻ
- Turkish Culture Ministry — Akdamar Adası'nda 3 Yılın Ardından İlk Tören (historical section)
- Presidente Mujica participó del acto conmemorativo del genocidio armenio — Presidencia, 24 de abril de 2010
- BOLETIM DA PARÓQUIA ARMÊNIA CATÓLICA, No 38, Abr/Mai/Jun 2010 — “NOVO MONUMENTO AOS MÁRTIRES ARMÊNIOS”, p. 4
- მუღნის წმინდა (სურბ) გევორგის (მუღნის დიდი) ეკლესია
- Georgia: Collapse of Armenian Church Provokes Row — IWPR, 7 December 2009
- UNESCO — Armenian monasteries in Iran added to the World Heritage List, 6 July 2008
- UNESCO World Heritage Committee — Decision 32 COM 8B.23
- Turkish Culture Portal — Akdamar Anıt Müzesi / Kilisesi
- TBMM proceedings, 3 April 2007, page 44
- Karekin II Consecrates Holy Trinity Church in Tangra
- Armenians in Calcutta – Tangra
- Armenian Reporter, 24 March 2007, Community section — Tangra reconsecration report
- India–Armenia, p. 70 — St. Mary’s Armenian Church of Saidabad
- Armenians in Saidabad — Chater Genealogy / Armenians in India
- La réparation — Bureau d’Art Public, Ville de Montréal
- California Office of Historic Preservation — Holy Trinity Armenian Apostolic Church, registration date 31 July 1986
- National Park Service — Holy Trinity Armenian Apostolic Church, NRIS 86002097
- Memorial de la comunidad Armenia al Uruguay — Intendencia de Montevideo
- Church of St Sarkis (Armenian Church) — National Heritage List for England, entry 1080556
- Singapore URA — Armenian Church of St Gregory the Illuminator
- Armenian MFA — Church consecration in Abu Dhabi, 12 December 2014
- Armenian Embassy to UAE — account of 9 November 2016 visit, reiterating the 2014 consecration date
- Armenian MFA — Maastricht opening and consecration, 26 January 2013
- Surp Karapet parish — policy plan, consecration history and proposed acquisition
- VG Köln, 21 L 700/22, 5 May 2022, ECLI:DE:VGK:2022:0505.21L700.22.00
- Initiative Völkermord erinnern — open letter, 16 June 2021; sculpture identity and Armenian-genocide dedication
- Central Bank of Iraq — Tamkeen project report, PDF p. 40
- Embassy of Armenia to Iraq — official visit report, 6 April 2019
- Kurdistan24 — church opening, 6 April 2019
- Assyrian Democratic Movement, Zakho branch — attendee report, 22 May 2024
- 964Media — completion report with project interviews, 18 May 2024
- MTI / Hungary Matters — 21 May 2024 morning issue, Hungary Helps and Saint Mary church funding
- Western Prelacy — Hogevor Prismak 2015 no. 3, pp. 45–46, participant account
- Hello Byblos — named museum and collection description
- Azad-Hye — contemporary AGBU Egypt restoration account, reprinted 28 November 2007
- Mother See — official St. Gregory church address, 179 Ramses Avenue
- Reuters via VOA — cemetery field report, 18 September 2018
- AGBU — original press release, 16 August 2010, explicitly dates ceremony 7 July
- AGBU Egypt — 2010 archive entry logged 15 August
- HMML — 169 Armenian manuscripts in Reading Room
- Awedis, issue 1/2009 — Gdańsk khachkar
- BNR — Арменската общност посреща Бъдни вечер в новия си храм в София
- Sibiu 100 — Biserica Armeano-Catolică din Dumbrăveni va fi consolidată și restaurată
- Hargita Népe — Az egyházközség adományaira számítanak
- Polish Armenian Foundation — Kolejne obiekty spuścizny polskich Ormian w rejestrze zabytków
- Polish Armenian Foundation — Kolejne obiekty po pracach konserwatorskich
- Greek Ministry of Culture — inspections in Didymoteicho and Evros
- Québec government: Montréal religious-heritage restoration grants, 27 June 2022
- Québec cultural-heritage inventory: First Armenian Evangelical Church, item 169458
- Buenos Aires Official Gazette, 13 December 2011: Law 3986 and promulgation
- Buenos Aires tourism: cathedral at Armenia 1353 and linked map
- Holy Resurrection Church: Jrak, issue 7, December 2015, page 1
- Holy Resurrection Church: installation of the memorial khachkar
- Historic England: Church of St Peter (Armenian Church), list entry 1190125
- UK Armenian Diocese: St Yeghiche parish history
- Chester Beatty: visitor notice, public closure from 15 June to end December 2026
- Chester Beatty: Armenian manuscript collection catalogues
- Western Prelacy: San Francisco church visit, 21 October 2026
- Renaissance Foundation: Saroyan House project and 2018 museum opening
- Fresno State Armenian Studies newspaper: Saroyan House visitor report
- French Ministry of Culture: Armenian College, Mérimée PA92000011
- Paris Court of Appeal, 10 September 2024, RG 23/16074
- Full text of Paris Court of Appeal judgment RG 23/16074, court-text mirror